Medeniyetin kötü yanlarından birisi, belki de en kötüsü insanları içine sürüklediği tüketim ve beraberinde gelen harcama çılgınlığıdır. Özellikle son onbeş yılda ortaya çıkan kredi kartları, yerden mantar biter gibi hızla çoğalan hipermarketler, TV reklamları, internet gibi medeniyetin beraberinde getirdiği bazı faktörler insanları kontrol edilemez bir şekilde para harcamaya adeta zorluyor. Bu çılgınlığa tek başına bir insanın karşı durması akıntıya karşı kürek çekmekten farksız. Çünkü sosyal çevre maalesef insanların özgürlüğünü elinden alıyor, herkesi kendine uyduruyor ve istemediği bir hayatı yaşamaya zorluyor. Bu yaşam tarzını benimsemeyenler de adeta dışlanıyor.
İnsanı borç batağına sürükleyen en önemli hatalardan biri de israf etmektir. Gelir ne kadar fazla olursa olsun, eğer yerinde kullanılmıyorsa, akıllıca harcanmıyorsa ve saçıp savruluyorsa o gelirin harcamalara yetmeyeceği muhakkaktır. ‘Harcamak kolay kazanmak zordur’ denilir. Ama tam tersine kazanmak kolay, harcamak zordur.
Şöyle ki; insan kazandığının kıymetini bilmezse, elindeki parayı tutmasını da bilemez, nefsi daima o parayı harcaması için dürtükler. Zaten her şey, en başta TV reklamları, insanları tasarrufa değil harcamaya özendiriyor. Bu özentiyle her gördüğünü almaya kalkan kişi, bir ayda kazandığını birkaç saatte harcar, diğer günlerde de kredi kartına yüklenir. Böylece bir kısır döngü içerisine girer, uzun yıllar gelip geçer ve bir şey sahibi olamaz.
Etrafınıza bakın. Bazı kişiler vardır, çok cüz’i olan gelirini akıllıca kullanmış ve evini arabasını almıştır. Bazıları da çok astronomik geliri olmasına rağmen, hiçbir şeye sahip olamadığı gibi, tatile gitmek için çektiği kredi borcunu ödemekten acizdir. İşte israfın insana armağan ettiği hayat tarzı budur: Banka kapılarında sürünmek, ondan bundan borç para dilenmek.
